(1) u ⃗ = X Y → ∣ X Y → ∣ , v ⃗ = X Z → ∣ X Z → ∣ \displaystyle \vec u=\frac{\overrightarrow{XY}}{|\overrightarrow{XY}|},\quad \vec v=\frac{\overrightarrow{XZ}}{|\overrightarrow{XZ}|} u = ∣ X Y ∣ X Y , v = ∣ X Z ∣ X Z とおく。3点は一直線上にないから、u ⃗ \vec u u と v ⃗ \vec v v のなす角を θ \theta θ とすると 0 < θ < π 0<\theta<\pi 0 < θ < π である。∣ u ⃗ + v ⃗ ∣ = 2 + 2 cos θ = 2 cos θ 2 , u ⃗ + v ⃗ ∣ u ⃗ + v ⃗ ∣ ⋅ u ⃗ = 1 + cos θ 2 cos ( θ / 2 ) = cos θ 2 . \displaystyle |\vec u+\vec v|=\sqrt{2+2\cos\theta}=2\cos\frac\theta2,\qquad \frac{\vec u+\vec v}{|\vec u+\vec v|}\cdot\vec u=\frac{1+\cos\theta}{2\cos(\theta/2)}=\cos\frac\theta2. ∣ u + v ∣ = 2 + 2 cos θ = 2 cos 2 θ , ∣ u + v ∣ u + v ⋅ u = 2 cos ( θ /2 ) 1 + cos θ = cos 2 θ . 同様に u ⃗ + v ⃗ ∣ u ⃗ + v ⃗ ∣ ⋅ v ⃗ = cos θ 2 \displaystyle \frac{\vec u+\vec v}{|\vec u+\vec v|}\cdot\vec v=\cos\frac\theta2 ∣ u + v ∣ u + v ⋅ v = cos 2 θ である。したがって u ⃗ + v ⃗ \vec u+\vec v u + v は両方の辺となす角が θ 2 \displaystyle \frac\theta2 2 θ の方向を表し、これは ∠ Y X Z \angle YXZ ∠ Y X Z の二等分線の方向である。よって、問題のベクトル u ⃗ + v ⃗ \vec u+\vec v u + v は二等分線と平行である。
(2) a ⃗ = O A → , b ⃗ = O B → \vec a=\overrightarrow{OA},\quad \vec b=\overrightarrow{OB} a = O A , b = O B とする。内心 I I I から各辺までの距離を r r r 、三角形 O A B OAB O A B の面積を S S S とする。△ O I A , △ O I B , △ I A B \triangle OIA,\triangle OIB,\triangle IAB △ O I A , △ O I B , △ I A B はいずれも高さ r r r をもち、それぞれの底辺は O A = 2 , O B = 3 , A B = 4 OA=2,\ OB=3,\ AB=4 O A = 2 , O B = 3 , A B = 4 なので、Area ( O I A ) : Area ( O I B ) : Area ( I A B ) = 2 : 3 : 4. \operatorname{Area}(OIA):\operatorname{Area}(OIB):\operatorname{Area}(IAB)=2:3:4. Area ( O I A ) : Area ( O I B ) : Area ( I A B ) = 2 : 3 : 4. また I I I は三角形の内部にあるから、これらの面積の和は S S S である。したがって [ O I B ] S = 1 3 , [ O I A ] S = 2 9 \displaystyle \frac{[OIB]}S=\frac13,\quad \frac{[OIA]}S=\frac29 S [ O I B ] = 3 1 , S [ O I A ] = 9 2 である。位置ベクトルを O I → = x a ⃗ + y b ⃗ \overrightarrow{OI}=x\vec a+y\vec b O I = x a + y b とおくと、面積比より [ O I B ] S = x , [ O I A ] S = y \displaystyle \frac{[OIB]}S=x,\quad \frac{[OIA]}S=y S [ O I B ] = x , S [ O I A ] = y だから、O I → = 1 3 a ⃗ + 2 9 b ⃗ = 1 3 O A → + 2 9 O B → . \displaystyle \overrightarrow{OI}=\frac13\vec a+\frac29\vec b=\frac13\overrightarrow{OA}+\frac29\overrightarrow{OB}. O I = 3 1 a + 9 2 b = 3 1 O A + 9 2 O B .
(3) ∠ O A B \angle OAB ∠ O A B の内角二等分線の方向は、(1)より A O → ∣ A O ∣ + A B → ∣ A B ∣ \displaystyle \frac{\overrightarrow{AO}}{|AO|}+\frac{\overrightarrow{AB}}{|AB|} ∣ A O ∣ A O + ∣ A B ∣ A B である。これに垂直な外角二等分線の方向は、単位ベクトルの差 A O → ∣ A O ∣ − A B → ∣ A B ∣ = − 1 2 a ⃗ − 1 4 ( b ⃗ − a ⃗ ) = − 1 4 ( a ⃗ + b ⃗ ) \displaystyle \frac{\overrightarrow{AO}}{|AO|}-\frac{\overrightarrow{AB}}{|AB|}=-\frac12\vec a-\frac14(\vec b-\vec a)=-\frac14(\vec a+\vec b) ∣ A O ∣ A O − ∣ A B ∣ A B = − 2 1 a − 4 1 ( b − a ) = − 4 1 ( a + b ) と平行である。よって外角二等分線は a ⃗ + s ( a ⃗ + b ⃗ ) \vec a+s(\vec a+\vec b) a + s ( a + b ) (s s s は実数)と表せる。また J J J は直線 O I OI O I 上にあるので O J → = t O I → \overrightarrow{OJ}=t\overrightarrow{OI} O J = t O I とおく。(2)を用いて係数を比較すると、t 3 = 1 + s , 2 t 9 = s . \displaystyle \frac t3=1+s,\qquad \frac{2t}{9}=s. 3 t = 1 + s , 9 2 t = s . これより t = 9 t=9 t = 9 であるから、O J → = 9 O I → = 3 a ⃗ + 2 b ⃗ = 3 O A → + 2 O B → . \overrightarrow{OJ}=9\overrightarrow{OI}=3\vec a+2\vec b=3\overrightarrow{OA}+2\overrightarrow{OB}. O J = 9 O I = 3 a + 2 b = 3 O A + 2 O B .
(4) 余弦定理より、cos ∠ A O B = O A 2 + O B 2 − A B 2 2 ⋅ O A ⋅ O B = 4 + 9 − 16 12 = − 1 4 . \displaystyle \cos\angle AOB=\frac{OA^2+OB^2-AB^2}{2\cdot OA\cdot OB}=\frac{4+9-16}{12}=-\frac14. cos ∠ A O B = 2 ⋅ O A ⋅ O B O A 2 + O B 2 − A B 2 = 12 4 + 9 − 16 = − 4 1 . 三角形の内角なので sin ∠ A O B = 1 − cos 2 ∠ A O B = 15 4 \displaystyle \sin\angle AOB=\sqrt{1-\cos^2\angle AOB}=\frac{\sqrt{15}}4 sin ∠ A O B = 1 − cos 2 ∠ A O B = 4 15 であり、S = 1 2 ⋅ 2 ⋅ 3 ⋅ 15 4 = 3 15 4 \displaystyle S=\frac12\cdot2\cdot3\cdot\frac{\sqrt{15}}4=\frac{3\sqrt{15}}4 S = 2 1 ⋅ 2 ⋅ 3 ⋅ 4 15 = 4 3 15 . 半周長は 2 + 3 + 4 2 = 9 2 \displaystyle \frac{2+3+4}{2}=\frac92 2 2 + 3 + 4 = 2 9 である。三角形を内心 I I I と各頂点で結ぶと、面積の和は半周長と内接円の半径 r r r の積 S = 9 2 r \displaystyle S=\frac92r S = 2 9 r となる。よってI H = r = S 9 / 2 = 15 6 . \displaystyle IH=r=\frac{S}{9/2}=\frac{\sqrt{15}}6. I H = r = 9/2 S = 6 15 .
(5) O O O から直線 A B AB A B までの距離を h h h とすると、h = 2 S A B = 3 15 8 . \displaystyle h=\frac{2S}{AB}=\frac{3\sqrt{15}}8. h = A B 2 S = 8 3 15 . 直線 A B AB A B からの符号付き距離は、点の位置に関して一次式である。O J → = 3 a ⃗ + 2 b ⃗ \overrightarrow{OJ}=3\vec a+2\vec b O J = 3 a + 2 b で、A , B A,B A , B の距離は0だから、この距離は O O O の距離の係数 1 − 3 − 2 = − 4 1-3-2=-4 1 − 3 − 2 = − 4 倍となる。したがってJ K = 4 h = 4 ⋅ 3 15 8 = 3 15 2 . \displaystyle JK=4h=4\cdot\frac{3\sqrt{15}}8=\frac{3\sqrt{15}}2. J K = 4 h = 4 ⋅ 8 3 15 = 2 3 15 .