B D : D C = 1 : 2 BD:DC=1:2 B D : D C = 1 : 2 だから、内分点の公式から D ( − 1 3 , 0 ) , E ( 1 2 , 3 2 ) . \displaystyle
D\left(-\frac13,0\right),\qquad E\left(\frac12,\frac{\sqrt3}{2}\right). D ( − 3 1 , 0 ) , E ( 2 1 , 2 3 ) . 直線 A B AB A B の方向を表す単位ベクトルは ( 1 2 , 3 2 ) \displaystyle \left(\frac12,\frac{\sqrt3}{2}\right) ( 2 1 , 2 3 ) である。B D → = ( 2 3 , 0 ) \displaystyle \overrightarrow{BD}=\left(\frac23,0\right) B D = ( 3 2 , 0 ) のこの方向への射影の長さは 1 3 \displaystyle \frac13 3 1 だから、D D D から直線 A B AB A B に下ろした垂線の足は F = B + 1 3 ( 1 2 , 3 2 ) = ( − 5 6 , 3 6 ) . \displaystyle
F=B+\frac13\left(\frac12,\frac{\sqrt3}{2}\right)=\left(-\frac56,\frac{\sqrt3}{6}\right). F = B + 3 1 ( 2 1 , 2 3 ) = ( − 6 5 , 6 3 ) . よって T = 2 F − D T=2F-D T = 2 F − D から T ( − 4 3 , 3 3 ) . \displaystyle
T\left(-\frac43,\frac{\sqrt3}{3}\right). T ( − 3 4 , 3 3 ) .
(2) T R : R E = s : ( 1 − s ) TR:RE=s:(1-s) T R : R E = s : ( 1 − s ) より R = ( 1 − s ) T + s E R=(1-s)T+sE R = ( 1 − s ) T + s E である。したがって R ( − 4 3 + 11 s 6 , 3 ( 2 + s ) 6 ) . \displaystyle
R\left(-\frac43+\frac{11s}{6},\frac{\sqrt3(2+s)}6\right). R ( − 3 4 + 6 11 s , 6 3 ( 2 + s ) ) . 一方、B A → = ( 1 , 3 ) \overrightarrow{BA}=(1,\sqrt3) B A = ( 1 , 3 ) , B C → = ( 2 , 0 ) \overrightarrow{BC}=(2,0) B C = ( 2 , 0 ) だから B R → = m B A → + n B C → \overrightarrow{BR}=m\overrightarrow{BA}+n\overrightarrow{BC} B R = m B A + n B C の y y y 座標から m = 2 + s 6 \displaystyle m=\frac{2+s}{6} m = 6 2 + s 、x x x 座標から − 1 + m + 2 n = − 4 3 + 11 s 6 \displaystyle -1+m+2n=-\frac43+\frac{11s}{6} − 1 + m + 2 n = − 3 4 + 6 11 s となり、 m = s + 2 6 , n = 5 s − 2 6 . \displaystyle
m=\frac{s+2}{6},\qquad n=\frac{5s-2}{6}. m = 6 s + 2 , n = 6 5 s − 2 . R R R が線分 A B AB A B 上にあるには n = 0 n=0 n = 0 であればよい。これより s = 2 5 \displaystyle s=\frac25 s = 5 2 で、このとき m = 2 5 \displaystyle m=\frac25 m = 5 2 も 0 ≦ m ≦ 1 0\leq m\leq1 0 ≦ m ≦ 1 を満たす。
(3) D D D を直線 A B AB A B に関して反転した点が T T T であり、P P P はこの直線上にあるから D P = T P DP=TP D P = T P である。よって D P + P E = T P + P E ≧ T E . DP+PE=TP+PE\geq TE. D P + P E = T P + P E ≧ T E . 線分 T E TE T E と直線 A B AB A B の交点を求める。T + u ( E − T ) T+u(E-T) T + u ( E − T ) とおくと、直線 A B AB A B の方程式 y = 3 ( x + 1 ) y=\sqrt3(x+1) y = 3 ( x + 1 ) を満たすのは u = 2 5 \displaystyle u=\frac25 u = 5 2 のときであり、その点は P = ( − 3 5 , 2 3 5 ) = B + 2 5 B A → \displaystyle
P=\left(-\frac35,\frac{2\sqrt3}{5}\right)=B+\frac25\overrightarrow{BA} P = ( − 5 3 , 5 2 3 ) = B + 5 2 B A である。これは線分 A B AB A B 上にあるので等号が成立する。したがって最小値は T E = ( 11 6 ) 2 + ( 3 6 ) 2 = 31 3 , \displaystyle
TE=\sqrt{\left(\frac{11}{6}\right)^2+\left(\frac{\sqrt3}{6}\right)^2}=\frac{\sqrt{31}}3, T E = ( 6 11 ) 2 + ( 6 3 ) 2 = 3 31 , また B P = 2 5 A B = 4 5 \displaystyle BP=\frac25\,AB=\frac45 B P = 5 2 A B = 5 4 である。
(4) D D D を直線 A B AB A B に関して反転した点を T T T 、直線 A C AC A C に関して反転した点を U U U とすると、T = ( − 4 3 , 3 3 ) \displaystyle T=\left(-\frac43,\frac{\sqrt3}{3}\right) T = ( − 3 4 , 3 3 ) および U = ( 5 3 , 2 3 3 ) \displaystyle U=\left(\frac53,\frac{2\sqrt3}{3}\right) U = ( 3 5 , 3 2 3 ) である。反転で距離が保たれるので D P + P Q + Q D = T P + P Q + Q U ≧ T U . DP+PQ+QD=TP+PQ+QU\geq TU. D P + P Q + Q D = T P + P Q + Q U ≧ T U . 直線 T U TU T U を T + u ( U − T ) T+u(U-T) T + u ( U − T ) と表すと、u = 1 4 \displaystyle u=\frac14 u = 4 1 で直線 A B AB A B と交わり、u = 3 5 \displaystyle u=\frac35 u = 5 3 で直線 A C AC A C と交わる。この順に交点はそれぞれ P = ( − 7 12 , 5 3 12 ) , Q = ( 7 15 , 8 3 15 ) \displaystyle
P=\left(-\frac7{12},\frac{5\sqrt3}{12}\right),\qquad Q=\left(\frac7{15},\frac{8\sqrt3}{15}\right) P = ( − 12 7 , 12 5 3 ) , Q = ( 15 7 , 15 8 3 ) であり、どちらも対応する辺の内部にある。ゆえに T , P , Q , U T,P,Q,U T , P , Q , U はこの順に一直線上に並び、下限 T U TU T U が達成される。最小値は T U = 3 2 + ( 3 3 ) 2 = 2 21 3 . \displaystyle
TU=\sqrt{3^2+\left(\frac{\sqrt3}{3}\right)^2}=\frac{2\sqrt{21}}3. T U = 3 2 + ( 3 3 ) 2 = 3 2 21 . 最後に、B P BP B P の直線の傾きは 3 \sqrt3 3 、P Q PQ P Q の傾きは 7 3 60 21 20 = 3 9 \displaystyle
\frac{\frac{7\sqrt3}{60}}{\frac{21}{20}}=\frac{\sqrt3}{9} 20 21 60 7 3 = 9 3 である。これらの直線のなす鋭角の正接は 3 − 3 9 1 + 3 ⋅ 3 9 = 2 3 3 . \displaystyle
\frac{\sqrt3-\frac{\sqrt3}{9}}{1+\sqrt3\cdot\frac{\sqrt3}{9}}=\frac{2\sqrt3}{3}. 1 + 3 ⋅ 9 3 3 − 9 3 = 3 2 3 . P B → \overrightarrow{PB} P B と P Q → \overrightarrow{PQ} P Q がつくる ∠ B P Q \angle BPQ ∠ B P Q はこの鋭角の補角であるから tan ∠ B P Q = − 2 3 3 . \displaystyle
\tan\angle BPQ=-\frac{2\sqrt3}{3}. tan ∠ B P Q = − 3 2 3 .