双曲線 C : x 2 16 − y 2 9 = 1 \displaystyle C:\dfrac{x^2}{16}-\dfrac{y^2}{9}=1 C : 16 x 2 − 9 y 2 = 1 の焦点は ( ± 5 , 0 ) (\pm5,0) ( ± 5 , 0 ) であるから、F = ( 5 , 0 ) F=(5,0) F = ( 5 , 0 ) である。
双曲線 x 2 a 2 − y 2 b 2 = 1 \displaystyle \dfrac{x^2}{a^2}-\dfrac{y^2}{b^2}=1 a 2 x 2 − b 2 y 2 = 1 上の点 ( x 1 , y 1 ) (x_1,y_1) ( x 1 , y 1 ) における接線は x x 1 a 2 − y y 1 b 2 = 1 \displaystyle
\dfrac{xx_1}{a^2}-\dfrac{yy_1}{b^2}=1 a 2 x x 1 − b 2 y y 1 = 1 である。したがって、B = ( 4 , 0 ) B=(4,0) B = ( 4 , 0 ) における接線は x = 4 x=4 x = 4 、A A A における接線は x 4 cos θ − y tan θ 3 = 1 \displaystyle
\dfrac{x}{4\cos\theta}-\dfrac{y\tan\theta}{3}=1 4 cos θ x − 3 y tan θ = 1 となる。
(1) x = 4 x=4 x = 4 を後者に代入すると 1 cos θ − y tan θ 3 = 1 , y = 3 1 − cos θ sin θ = 3 tan θ 2 . \displaystyle
\dfrac{1}{\cos\theta}-\dfrac{y\tan\theta}{3}=1,
\qquad
y=3\dfrac{1-\cos\theta}{\sin\theta}=3\tan\dfrac{\theta}{2}. cos θ 1 − 3 y tan θ = 1 , y = 3 sin θ 1 − cos θ = 3 tan 2 θ . よって D = ( 4 , 3 tan θ 2 ) . \displaystyle
D=\left(4,3\tan\dfrac{\theta}{2}\right). D = ( 4 , 3 tan 2 θ ) .
(2) m = tan θ 2 \displaystyle m=\tan\dfrac{\theta}{2} m = tan 2 θ とおくと、F D → = ( − 1 , 3 m ) \overrightarrow{FD}=(-1,3m) F D = ( − 1 , 3 m ) 、F B → = ( − 1 , 0 ) \overrightarrow{FB}=(-1,0) F B = ( − 1 , 0 ) である。これらの内積は 1 > 0 1>0 1 > 0 なので ∠ D F B \angle DFB ∠ D F B は鋭角であり、二つの成分の積の差の絶対値は 3 m 3m 3 m である。したがって tan ∠ D F B = 3 m 1 = 3 m . \displaystyle
\tan\angle DFB=\dfrac{3m}{1}=3m. tan ∠ D F B = 1 3 m = 3 m .
(3) 0 < θ < π 2 \displaystyle 0<\theta<\dfrac{\pi}{2} 0 < θ < 2 π より 0 < m < 1 0<m<1 0 < m < 1 である。また cos θ = 1 − m 2 1 + m 2 , tan θ = 2 m 1 − m 2 \displaystyle
\cos\theta=\dfrac{1-m^2}{1+m^2},\qquad
\tan\theta=\dfrac{2m}{1-m^2} cos θ = 1 + m 2 1 − m 2 , tan θ = 1 − m 2 2 m だから A = ( 4 ( 1 + m 2 ) 1 − m 2 , 6 m 1 − m 2 ) , F A → = ( 9 m 2 − 1 1 − m 2 , 6 m 1 − m 2 ) . \displaystyle
A=\left(\dfrac{4(1+m^2)}{1-m^2},\dfrac{6m}{1-m^2}\right),\qquad
\overrightarrow{FA}=\left(\dfrac{9m^2-1}{1-m^2},\dfrac{6m}{1-m^2}\right). A = ( 1 − m 2 4 ( 1 + m 2 ) , 1 − m 2 6 m ) , F A = ( 1 − m 2 9 m 2 − 1 , 1 − m 2 6 m ) . α = ∠ A F B \alpha=\angle AFB α = ∠ A F B 、β = ∠ D F B \beta=\angle DFB β = ∠ D F B とおく。0 < α < π 0<\alpha<\pi 0 < α < π であり、F B → = ( − 1 , 0 ) \overrightarrow{FB}=(-1,0) F B = ( − 1 , 0 ) である。また 1 − m 2 > 0 1-m^2>0 1 − m 2 > 0 より ∣ F A → ∣ = ( 9 m 2 − 1 ) 2 + 36 m 2 1 − m 2 = 9 m 2 + 1 1 − m 2 . \displaystyle
|\overrightarrow{FA}|=\dfrac{\sqrt{(9m^2-1)^2+36m^2}}{1-m^2}=\dfrac{9m^2+1}{1-m^2}. ∣ F A ∣ = 1 − m 2 ( 9 m 2 − 1 ) 2 + 36 m 2 = 1 − m 2 9 m 2 + 1 . したがって、F A → \overrightarrow{FA} F A と F B → \overrightarrow{FB} F B の内積および平面の二つの成分の積の差の絶対値をこの長さで割ると cos α = 1 − 9 m 2 1 + 9 m 2 , sin α = 6 m 1 + 9 m 2 . \displaystyle
\cos\alpha=\dfrac{1-9m^2}{1+9m^2},\qquad
\sin\alpha=\dfrac{6m}{1+9m^2}. cos α = 1 + 9 m 2 1 − 9 m 2 , sin α = 1 + 9 m 2 6 m . 一方、(2)より tan β = 3 m \tan\beta=3m tan β = 3 m 、かつ 0 < β < π 2 \displaystyle 0<\beta<\dfrac{\pi}{2} 0 < β < 2 π だから、倍角公式により cos 2 β = 1 − 9 m 2 1 + 9 m 2 , sin 2 β = 6 m 1 + 9 m 2 . \displaystyle
\cos 2\beta=\dfrac{1-9m^2}{1+9m^2},\qquad
\sin 2\beta=\dfrac{6m}{1+9m^2}. cos 2 β = 1 + 9 m 2 1 − 9 m 2 , sin 2 β = 1 + 9 m 2 6 m . 0 < α < π 0<\alpha<\pi 0 < α < π 、0 < 2 β < π 0<2\beta<\pi 0 < 2 β < π で正弦と余弦がそれぞれ等しいため、α = 2 β \alpha=2\beta α = 2 β である。さらに、F B → \overrightarrow{FB} F B の方向角は π \pi π 、F D → = ( − 1 , 3 m ) \overrightarrow{FD}=(-1,3m) F D = ( − 1 , 3 m ) の方向角は π − β \pi-\beta π − β 、F A → \overrightarrow{FA} F A の方向角は π − α = π − 2 β \pi-\alpha=\pi-2\beta π − α = π − 2 β である。よって F D → \overrightarrow{FD} F D は F A → \overrightarrow{FA} F A と F B → \overrightarrow{FB} F B の間にあり、 ∠ A F D = α − β = β = ∠ D F B . \angle AFD=\alpha-\beta=\beta=\angle DFB. ∠ A F D = α − β = β = ∠ D F B . したがって、直線 D F DF D F は ∠ A F B \angle AFB ∠ A F B を二等分する。